Boşanma davası yaklaşık masrafı (anlaşmalı / çekişmeli)

Nasıl hesaplanır?

• Mahkeme. Boşanma davasına aile mahkemesi bakar. Aile mahkemesi tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesindedir (4787 sayılı Kanun md. 2/1); kurulmadığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar (md. 2/2). İkisinde de asliye mahkemesi tutarları ödenir.
• Anlaşmalı ve çekişmeli dava. Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Hâkim eşleri bizzat dinler; iradelerinin serbestçe açıklandığına ve boşanmanın malî sonuçları ile çocuklara ilişkin düzenlemenin yerinde olduğuna kanaat getirmesi gerekir (Türk Medenî Kanunu, TMK md. 166/3). Çekişmeli davada ise hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz ve kanıtları serbestçe takdir eder (md. 184/1, 184/4). Dava açılırken ödenen kalemler iki türde de aynıdır; fark sonraki kalemlerdedir. Anlaşmalı davada hâkimin dinleyeceği ve onaylayacağı bir anlaşma bulunduğundan araç tanık sayısını yalnızca çekişmeli dava için sorar.
• Dava açılırken ödenenler. Boşanmanın kendisi para ile ölçülemez; bu nedenle değeri belli olmayan dava olarak başvurma harcı ve maktu karar ve ilam harcı alınır (492 sayılı Harçlar Kanunu, (1) sayılı tarife A-I-2 ve A-III-2-a). Maktu harçlar ilgili işlem yapılmadan önce peşin ödenir (md. 27/1). Hesap, karar ve ilam harcının dava açılırken tamamen yatırıldığını varsayar; bu yüzden hükümden sonra ödenecek bir kalan görünmez.
• Vekâlet suret harcı. Avukatın tasdik ettiği vekâletname suretinden alınır ((1) sayılı tarife D-I-c). Araç bir suret sayar.
• Gider avansı. Davacı, harçlarla birlikte gider avansını dava açarken mahkeme veznesine yatırır (HMK md. 120/1; Gider Avansı Tarifesi md. 3). Avans, taraf sayısının belirli katı kadar tebligat ücretinden ve diğer iş ve işlemler için sabit bir tutardan oluşur (tarife md. 4). Tarafların sayısı iki eştir. Tebligat ücretini PTT belirler; araç bu yüzden ücreti sizden ister. Kullanılmayan kısım hüküm kesinleştikten sonra iade edilir (tarife md. 5/1).
• Sonra ödenebilecekler (toplamda yok). Aile mahkemesi, taraflar arasındaki uyuşmazlığın nedenlerine ilişkin araştırmayı Adalet Bakanlığınca adliyelerde görevlendirilen psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılara yaptırır; bunlar bulunmadığında veya başka bir alanda bilgi gerektiğinde kamu kurumlarında çalışanlardan ya da serbest meslek icra edenlerden yararlanılır (4787 sayılı Kanun md. 5/1–2). Kanun, mahkemenin kendi personelinin çalışması için taraflardan ayrıca ücret alınıp alınmayacağını söylemez; araç bunu hesaplamaz ve bilirkişi sayısını varsayılan olarak 0 alır. Bilirkişi ücreti için tabloda aile, iş ve kadastro mahkemelerinin asgari tutarı gösterilir; mahkeme bu tutarı artırabilir (Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi md. 6, 8). Tanık ücreti tablodaki aralıktadır ve kaybedilen zamanla orantılıdır (HMK md. 265; Tanık Ücret Tarifesi md. 3). Her taraf, istediği delil için mahkemenin belirlediği avansı yatırır (HMK md. 324–325).
• Arabuluculuk. 6325 sayılı Kanun md. 18/B/1, dava açmadan önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olduğu uyuşmazlıkları sayar; boşanma bunlar arasında değildir. Bu yüzden hesapta arabuluculuk gideri yoktur.
• AAÜT asgari ücreti (ayrı satır, toplamda yok). Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, mahkemenin haksız çıkan tarafa yükleyebileceği ücretin alt sınırını verir (AAÜT md. 3/1); avukatlık ücreti bunun altında kararlaştırılamaz (AAÜT md. 1/3; Avukatlık Kanunu md. 164/4). Tarifede anlaşmalı ve çekişmeli boşanma için ayrı satır yoktur. Aile mahkemesi asliye mahkemesi derecesinde kurulduğundan (4787 sayılı Kanun md. 2/1), tarifenin asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için yazdığı maktu ücret, taraflardan biri için gösterilir. Ücretin kendisi ise avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılır (Avukatlık Kanunu md. 163–164); tablodaki tutar bu büronun ücreti değildir.
• AAÜT md. 6. Uyuşmazlık davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya başka bir nedenle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse tarifedeki ücretin yarısına, sonra giderilirse tamamına hükmedilir; madde yargı mercilerince hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz (md. 6/1). Madde bir uyuşmazlığın giderilmesini varsayar. Anlaşmalı boşanmada, özellikle eşlerin ortak dilekçesiyle açılan davada, bu hükmün uygulanıp uygulanmayacağı metinden anlaşılmadığı için araç yarıya indirim uygulamaz ve satırda tarifenin tam tutarını gösterir.

Hesaba katılmayanlar

• Nafaka, maddî ve manevî tazminat ve diğer para talepleri. Dilekçeye eklenirse bunlar için değer üzerinden karar ve ilam harcı alınır; nafakada harç bir yıllık nafaka tutarı üzerinden hesaplanır ((1) sayılı tarife A-III-1-d), tazminatta hüküm altına alınan değer üzerinden ((1) sayılı tarife A-III-1-a). Bu davalar için kurulu tek oranlı harç hesabı yoktur, bu yüzden araç yalnızca boşanmanın kendisini kapsar. AAÜT’de de nafaka bir yıllık tutar üzerinden (md. 9/1), para talepleri nispi ücretle hesaplanır ve ücret maktu tutardan az olamaz (md. 13/1).
• Harç muafiyetleri (Harçlar Kanunu md. 13) ve adli yardım. Adli yardım kararı yargılama giderlerinden geçici muafiyet sağlar (HMK md. 334–335).
• Davadan feragat, davayı kabul veya sulh hâlinde karar ve ilam harcında yapılan indirim (Harçlar Kanunu md. 22).
• Geçici önlem istemlerinin, keşif ve kanun yolu başvurularının harç ve giderleri ((1) sayılı tarife A-I, A-III, A-IV ve A-V).
• Bilirkişi ve tanığın yol, konaklama ve diğer giderleri; tüzel kişi bilirkişiye ödenecek daha yüksek ücret; mahkemenin yaptığı artırım.
• Eşlerden biri yurt dışında oturuyorsa yurt dışına yapılacak tebligatın ve tercümenin giderleri; vekâletname için noter veya konsolosluk ücreti ve apostil.
• Yargılama giderlerinin eşler arasında nasıl paylaşılacağı (HMK md. 326) ve avukatın vekâletnameye yapıştırdığı vekâlet pulu (1136 sayılı Avukatlık Kanunu md. 27).

Benzer hesaplar için dava masrafı hesaplama ve avukatlık ücreti (AAÜT) hesaplama sayfalarına, boşanmanın hukuki yönü için aile hukuku sayfasına bakın.