Emeklilik tarihi hesaplama

Nasıl hesaplanır?

Sigortaya ilk giriş tarihiniz hangi kural grubunun uygulanacağını belirler. Her grupta bir ya da birkaç “yol” vardır; bir yol yaş, sigortalılık süresi ve prim günü şartlarından oluşur ve en son tamamlanan şartın tarihinde tamamlanmış olur. Sonuç, ilk tamamlanan yolun tarihidir. Yaş doğum gününde, sigortalılık süresi başlangıcın yıl dönümünde dolar. Gelecekteki prim günleri, hesap tarihinden başlayarak girdiğiniz yıllık gün sayısıyla ilerletilir.

• İlk giriş 30/4/2008’den sonra (5510 md. 28/2–3). Kadın 58, erkek 60 yaş ve 4/a için 7200, 4/b ve 4/c için 9000 prim günü aranır. Yaş sınırı 1/1/2036’dan itibaren kademeli artar ve gün şartının tamamlandığı tarihte geçerli olan sınır uygulanır; 2048’den sonra 65’tir. Bu yaşlara üç yıl eklenerek (en çok 65 yaş) 5400 günle de aylık bağlanır (md. 28/3). 4/a’da bu gün sayısı 2008’de girenler için 4600’dür, sonraki her giriş yılı için 100 gün artar ve 5400’de durur (geçici md. 6/7, (b) bendi). Yaş basamağı için SGK da 5400. günün tamamlandığı tarihi esas alır.
• İlk giriş 9/9/1999 – 30/4/2008 (5510 geçici md. 9). 4/a: 58/60 yaş ve 7000 gün, ya da 58/60 yaş, 25 yıldır sigortalılık ve 4500 gün. 4/b: 58/60 yaş ve 25 tam yıl prim, ya da 60/62 yaş ve 15 tam yıl prim. 4/c: 58/60 yaş ve 25 tam yıl prim, ya da 61 yaş ve 15 tam yıl prim. “Tam yıl” 360 gün sayıldı.
• İlk giriş 8/9/1999’dan önce. 3/3/2023’ten sonra aylık isteyenler için 506 geçici md. 81 (B), 1479 geçici md. 10’un ikinci fıkrası ve 5434 geçici md. 205 kapsamında yaş şartı aranmaz; öteki şartlar aranır (5510 geçici md. 95, 7438 sayılı Kanun).
  • 4/a: 23/5/2002’deki sigortalılık süresine göre 5000–5975 prim günü ve kadın için 20, erkek için 25 yıllık sigortalılık (506 geçici md. 81 (B)). Sigortalılık süresi 8/9/1999’da kadında 18, erkekte 23 yılı bulmuşsa 4447 sayılı Kanundan önceki md. 60 (A) uygulanır (geçici md. 81 (A)). Yaşı tarihe göre artan 15 yıl ve 3600 günlük yol da (geçici md. 81 (C)) ayrıca denenir.
  • 4/b: kadın için 20, erkek için 25 tam yıl prim (1479 geçici md. 10/2). Yaşı tarihe göre artan 15 tam yıllık yol (md. 10/3) ayrıca denenir.
  • 4/c: kadın için 20, erkek için 25 yıl fiili hizmet (5434 geçici md. 205).
• Sigortalılık süresinin başlangıcı. 18 yaşından önce girenlerde sigortalılık süresi 18. doğum gününden başlar; 1/4/1981’den önce 506 sayılı Kanuna tescil edilenler bunun dışındadır (md. 38/2; geçici md. 6/1).

Bu hesap, şartların tamamlandığı tarihi gösterir, aylığın başlangıcını değil. Aylık yazılı istekle bağlanır ve 4/a’da işten ayrılma, 4/b’de sigortalılığa esas faaliyete son verip vermeyeceğinin beyanı, 4/c’de emekliye sevk onayı gerekir (md. 28/9; md. 30/1).

Örnek

Kadın, 4/a, doğum 1/1/1961, ilk giriş 2/2/2015. Hesap tarihi 7/11/2026’da 3600 prim günü var ve yılda 360 gün prim ödemeye devam ediyor.

• İlk giriş 2015’te olduğundan 5400 günlük yolda gün şartı 4600 + 7 × 100 = 5300 gündür. Eksik 1700 gün, 1700 × 365 / 360 yaklaşık 1724 takvim günü sürer; şart 28/7/2031’de tamamlanır.
• Yaş sınırı 58 + 3 = 61’dir ve 1/1/2022’de doldurulmuştur.
• Tam yolda (7200 gün) şart 4/11/2036’da tamamlanır.

Sonuç: 28/7/2031 (5400 günlük yol, md. 28/3 ve geçici md. 6/7).

Hesaba katılmayanlar

• 8/9/1999 günü. O gün ilk kez sigortalı olanlar için 506 geçici md. 81 ile 5510 geçici md. 9 örtüşür; hesap bu tarihi reddeder. 4/c’de eski 5434 md. 39’daki yollar (örneğin 15 yıl hizmet ve 61 yaş) ile 8/9/1999’da kazanılmış haklar (1479 geçici md. 10/1) hesaba katılmaz.
• Yaşı tarihe göre artan yollar. 506 geçici md. 81 (C) ve 1479 geçici md. 10/3’te yaş sınırı, şartların tamamlandığı tarihe göre yükselir. Metin, bu tarihe yaş şartının da dahil olup olmadığı bakımından iki türlü okunabilir; ayrıca gün şartının geçmişte hangi tarihte tamamlandığı girdilerden bilinemez. İki okuma aynı yaşı veriyorsa yol hesaba katılır. Farklı yaş veriyorsa ve yol seçilen yoldan daha erken olabiliyorsa sonuca not düşülür; her iki okumada da daha erken oluyorsa hesap yapılmaz.
• 4/b ve 4/c, 8/9/1999’dan önce: kanundaki tablolar 2002’de en az 3 tam yıl prim veya hizmeti olanları kapsar. İlk giriş tarihinizden bu süre mümkün değilse hesap yapılmaz; mümkünse sürenin gerçekten tamamlandığı varsayılır.
• Borçlanma, fiili hizmet zammı ve özel yollar: borçlanılan süreler (md. 41, 46), fiili hizmet süresi zammı (md. 40), yer altı maden işleri (md. 28/6; geçici md. 9/5), engellilik (md. 28/4–5), erken yaşlanma (md. 28/7), engelli çocuğu bulunan kadınlar (md. 28/8). Bunların hepsi yaş ve gün şartını değiştirebilir.
• Birden fazla sigortalılık: farklı statülerde geçen süreler ve hizmet birleştirme (geçici md. 2, 4), tarım sigortalıları (2925, 2926), isteğe bağlı sigortalılık ve yurt dışı süreleri. İlk giriş tarihini bu durumlarda kendiniz belirlemeniz gerekir; hesap tek bir sigortalılık türü varsayar.
• Gün sayısı: prim günü hesap tarihindeki bildirilmiş gündür; ilerisi yalnızca girdiğiniz yıllık gün sayısına dayanan bir tahmindir. “Tam yıl” ve 4/c’de “fiili hizmet yılı” 360 gün sayıldı.
• Aylığın tutarı: hesap yalnızca şartların tamamlandığı tarihi bulur, aylık tutarını hesaplamaz.