Fazla mesai ücreti hesaplama
Haftalık 45 saati aşan her saat için saat ücreti yüzde elli artırılarak ödenir. Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatten azsa, sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki saatler yüzde yirmibeş artırımla ödenir.
Taslak: bu sayfa bir avukatın incelemesini bekliyor ve henüz yayımlanmadı.
Bilgilendirme: Bu hesaplama aracı genel bilgi amaçlıdır; hukuki görüş değildir ve avukat–müvekkil ilişkisi kurmaz. Sonuç, girdiğiniz bilgilere ve bu sayfada kaynağı ile geçerlilik tarihi gösterilen mevzuat değerlerine dayanan tahmini bir ön hesaplamadır. Somut olayın özellikleri, mevzuat değişiklikleri ve yargı kararları farklı bir sonuç doğurabilir. Sonucun doğruluğu veya belirli bir sonuç elde edileceği konusunda teminat verilmez. Girdiğiniz bilgiler yalnızca tarayıcınızda işlenir; bize iletilmez ve saklanmaz.
Nasıl hesaplanır?
- Normal süre. Genel olarak çalışma süresi haftada en çok 45 saattir (İş Kanunu md. 63).
- Fazla çalışma. Haftalık 45 saati aşan çalışmadır. Her saat için ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir (md. 41).
- Fazla sürelerle çalışma. Haftalık çalışma süresi sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, ortalama haftalık süreyi aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır; her saat için ücret yüzde yirmibeş yükseltilerek ödenir (md. 41).
- Yıllık sınır. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz; fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayı gerekir (md. 41). Araç sınırı aşan saatleri hesaptan çıkarmaz, yalnızca uyarır.
- Genel tatil. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçiye o günün ücreti tam ödenir; tatil yapmayarak çalışırsa ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücret ödenir (md. 47). Aylık ücretli işçiler için aynı sonuç md. 49’da da yazılıdır. Gün ücreti, aylık ücretin 30’a bölünmesiyle bulunur; bu yargı uygulamasıdır.
- Saat ücreti. Kanun, aylık ücretten saat ücretinin nasıl bulunacağını yazmaz. Yargı uygulaması 45 saatlik hafta için aylık brüt ücreti 225’e böler (30 gün × 7,5 saat; md. 49 saat ücretiyle çalışanlar için bir günü 7,5 saat sayar). Sözleşme süresi 45 saatten kısaysa araç böleni orantılar (örneğin 40 saat için 200); bu, aracın tercihidir ve sorumlu avukatça teyit edilmelidir. Kendi bölenizi “Saat ücreti böleni” alanına yazabilirsiniz.
Örnek
Aylık brüt ücret 22.500 TL, sözleşme 45 saat, haftada 50 saat çalışılmış ve bu düzen 4 hafta sürmüşse: saat ücreti 22.500 ÷ 225 = 100 TL; fazla çalışma 4 × 5 = 20 saat; ücret 20 × 100 × 1,5 = 3.000 TL brüttür.
Hesaba katılmayanlar
- Serbest zaman. Çalışan isterse zamlı ücret yerine, her fazla çalışma saati karşılığında bir saat otuz dakika, her fazla sürelerle çalışma saati karşılığında bir saat on beş dakika serbest zaman kullanabilir (md. 41).
- Denkleştirme. Haftalık süreler farklı dağıtıldığında iki aylık (toplu iş sözleşmesiyle daha uzun) ortalama 45 saati aşmıyorsa bazı haftalarda 45 saatin aşılması fazla çalışma sayılmaz (md. 41 ve 63). Araç haftaları tek tek değerlendirir; denkleştirme varsa saatleri ortalama olarak girin.
- Hafta tatili (md. 46), gece çalışması, yer altı maden işleri (md. 41 bunlar için ayrı kurallar koyar) ve telafi çalışması (md. 64).
- Brüt tutar: vergi ve SGK kesintileri yoktur.
- Ücrete dahil edilecek ek ödemeler ile iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesindeki daha elverişli hükümler.
Parametreler ve kaynaklar
| Dönem | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Haftalık normal çalışma süresi | 45 saat | 4857 sayılı İş Kanunu, md. 41, 47, 49 ve 63 |
| Fazla çalışma: saat ücretine artırım | +%50 | 4857 sayılı İş Kanunu, md. 41, 47, 49 ve 63 |
| Fazla sürelerle çalışma: saat ücretine artırım | +%25 | 4857 sayılı İş Kanunu, md. 41, 47, 49 ve 63 |
| Fazla çalışmanın yıllık toplam sınırı | 270 saat | 4857 sayılı İş Kanunu, md. 41, 47, 49 ve 63 |
| Ulusal bayram ve genel tatilde çalışılan her gün için ek ücret | +1 gün | 4857 sayılı İş Kanunu, md. 41, 47, 49 ve 63 |
| Saat ücreti böleni, 45 saatlik hafta (yargı uygulaması; kanunda yok) | 225 | |
| Gün ücreti böleni (yargı uygulaması; kanunda yok) | 30 |
Parametrelerin kontrol tarihi:
Resmî kaynaklar
Kanunlar resmî mevzuat veri tabanına bağlanmıştır. Erişim tarihi, gözden geçirme tarihidir.
