Kamu ihale hukuku

Kapsam ve temel kavramlar

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, kamu idarelerinin, belediyelerin, kamu iktisadi teşebbüslerinin, sosyal güvenlik kuruluşlarının, fonların ve bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu şirketlerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine uygulanır; 3. maddedeki istisnalar saklıdır (md. 2, 3). İhale, işin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayından sonra sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan işlemlerdir (md. 4). İmzalanan sözleşmenin uygulanmasını 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu düzenler.

Bu sayfada şu kısaltmalar geçer: Kurum (Kamu İhale Kurumu), Kurul (Kurumun karar organı olan Kamu İhale Kurulu, md. 53), idare (ihaleyi yapan kurum), EKAP (Kurumun işlettiği Elektronik Kamu Alımları Platformu, md. 4). Başvuru yapabilecek kişiler (md. 4, 54; Başvurular Yönetmeliği md. 5):

• İstekli olabilecek: ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanını almış kişi. İlan ve dokümana yönelik şikâyetleri bu kişiler yapar.
• Aday: ön yeterliğe başvuran kişi. Ön yeterlik işlemlerine karşı başvurur.
• İstekli: teklif veren kişi. Tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına karşı başvurur.

İhale süreci, ihale onayından sözleşmenin imzalanmasına kadar sürer (Başvurular Yönetmeliği md. 3). Şikâyet yolu bu aralıktaki işlemler içindir; sözleşme imzalandıktan sonraki uyuşmazlıklar aşağıda ayrı anlatılır. İdareler ihalelerde saydamlığı, rekabeti ve eşit muameleyi sağlamakla yükümlüdür (md. 5).

Şikâyet ve itirazen şikâyet

İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylem nedeniyle hak kaybına uğradığını ya da uğrayabileceğini ileri süren aday, istekli ve istekli olabilecekler, önce idareye şikâyet, sonra gerekirse Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunur. İkisi de dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari yollardır (4734 md. 54). Usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmışsa şikâyet reddedilir (md. 54). Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan imzalanan sözleşme ise itirazen şikâyetin incelenmesine engel olmaz (md. 56).

1. Süreyi hesaplayın. Süre, işlemin farkına varıldığı veya varılmış olması gereken günü izleyen günden başlar. Beş gün, 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre (ivedi veya savunma ve güvenlikle ilgili durumlarda) yapılan ihalelerde; on gün, diğer ihalelerdedir (4734 md. 55; Başvurular Yönetmeliği md. 6, 7). İlana yönelik şikâyette süre ilk ilan tarihinden, ilana yansımayan ön yeterlik veya ihale dokümanı hükümlerinde dokümanın EKAP hesabından indirildiği tarihten başlar. Bu şikâyetler en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılmalıdır. Tatil günleri sürelere dâhildir; son gün tatile rastlarsa süre ilk iş gününün sonuna uzar, ancak üç iş günü sınırı uzamaz.
2. Dilekçeyi hazırlayın. İdareye hitaben yazılmış, imzalı dilekçede başvuranın ve varsa vekilinin bilgileri, ihalenin adı veya kayıt numarası, olayın öğrenildiği tarih, başvurunun konusu, sebepleri ve delilleri yer alır (md. 54; Yönetmelik md. 8). Aynı kişi birden fazla ihaleye, birden fazla kişi aynı ihaleye tek dilekçeyle başvuramaz. Şikâyet ve itirazen şikâyet EKAP üzerinden e-imzayla yapılır (Yönetmelik ek md. 1).
3. İdarenin kararını bekleyin. İdare, on gün içinde gerekçeli karar verir; kararı üç gün içinde bildirir. Karar, ihalenin iptali, düzeltici işlem belirlenmesi veya başvurunun reddi olabilir (md. 54, 55; Yönetmelik md. 10–13). İdare, karar bildirimini izleyen on gün geçmeden ve Kuruma itirazen şikâyet yapılıp yapılmadığı sorgulanmadan sözleşme imzalayamaz; itirazen şikâyet yapılmışsa Kurulun nihai kararına kadar da imzalayamaz (md. 55).
4. Gerekirse Kuruma gidin. Karar uygun bulunmazsa ya da on gün içinde karar alınmamışsa, kararın bildirimini veya karar süresinin bitimini izleyen on gün içinde itirazen şikâyet yapılır (md. 55, 56). Şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idarenin verdiği ihale iptali kararına karşı süre beş gündür ve doğrudan Kuruma başvurulur (md. 56; Yönetmelik md. 6, 14). Dilekçeye idareye verilen şikâyet dilekçesi, varsa idarenin cevabı ve başvuru bedelinin yatırıldığını gösteren belge eklenir. Şikâyette ileri sürülmeyen bir husus, idarenin kararında ele alınmadıkça itirazen şikâyete konu edilemez (Yönetmelik md. 8).
5. Kurulun kararını izleyin. Kurul, başvuranın iddialarını, idarenin kararında belirlenen hususları ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediğini inceler; gerekirse tarafları dinler (md. 56; Yönetmelik md. 18, 20). Karar, ihale işlem dosyası ve belgelerin Kurum kayıtlarına alındığı tarihten itibaren 20 gün, 21. maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde ve iptal kararlarına karşı yapılan başvurularda 10 iş günü içinde verilir (md. 56). Kurul, ihalenin iptaline, düzeltici işlem belirlenmesine veya başvurunun reddine karar verir (md. 54). Kararlar beş iş günü içinde taraflara bildirilir ve Kurumun internet sayfasında yayımlanır (md. 56).

Başvuru bedeli. İtirazen şikâyette bedel yatırılır; bedel yaklaşık maliyete göre dört dilimde belirlenir ve tutarlar her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere Kamu İhale Tebliğiyle yeniden belirlenir (4734 md. 53/j, 67). En son tebliğ ve güncel tablo kaynaklar bölümündedir. İlanda veya dokümanda bedel yazmıyorsa, ihale kayıt numarasıyla Kurumun internet sayfasından sorgulanır; belirlenemezse işin türüne göre en yüksek tutar yatırılır ve fazlası sonradan iade edilir (Yönetmelik md. 8). Cumhurbaşkanı, bedelin dört katına kadar ayrıca başvuru teminatı alınmasına karar verebilir (md. 54); böyle bir kararın yürürlükte olup olmadığı başvurudan önce kontrol edilmelidir.

Bedelin iadesi. 7571 sayılı Kanunla (yürürlük 26 Aralık 2025) değişen 53. madde ile 9 Nisan 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, bedelin bir kısmının iadesini getirmiştir. İade edilecek kısım, Kurulun haklı bulduğu iddia sayısının toplam iddia sayısına oranına göre bulunur; talep, Kurul kararının bildiriminden sonraki 30 gün içinde yazılı yapılır, ödeme talepten sonraki 15 gün içinde yapılır (md. 53/j; Yönetmelik md. 18/A). Başvuru reddedilirse iade yapılmaz. Kurulun yalnızca eşit muamele ilkesi yönünden yaptığı inceleme sonucunda iptal veya düzeltici işlem kararı vermesi hâlinde de iade yapılmaz (md. 53/j).

Bu oran, dilekçenin yazımını önemli kılar. İlan ve doküman başvurularında her kriter veya madde ayrı bir husustur; aynı hususa ilişkin birden çok gerekçe tek iddia sayılır. Teklif değerlendirmesine ilişkin başvurularda her aday veya isteklinin her hususu ayrı iddiadır (Yönetmelik md. 8, 18; Başvurular Tebliği md. 11). Tebliğdeki örneğe göre ihale dokümanında iş deneyimi ve iş hacmi düzenlemelerinin ikisinin de aykırı olduğu ileri sürülüyorsa bu iki ayrı iddiadır.

Kurul kararına karşı açılacak dava için aşağıdaki “Hangi uyuşmazlık hangi mahkemede?” bölümüne bakın.

İhalelerden yasaklama kararı

Yasaklama, ihale sürecinde ya da sözleşmenin uygulanmasında yasak fiilde bulunduğu tespit edilen kişinin, bütün kamu ihalelerine belirli süre katılmaktan men edilmesidir. İhale sürecindeki yasak fiiller şunlardır (4734 md. 17): hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikâp veya rüşvetle ihaleye fesat karıştırmak ya da bunu denemek; isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, anlaşma teklif etmek veya rekabeti ve ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak; sahte belge ya da sahte teminat düzenlemek veya kullanmak; alternatif teklif hâlleri dışında birden fazla teklif vermek; 11. maddeye göre katılamayacağı hâlde ihaleye katılmak. Sözleşmenin uygulanması sırasındaki yasak fiiller 4735 md. 25’te sayılır; bunlar arasında sahte belge kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı imalat yapmak, idareye zarar vermek ve mücbir sebep dışında taahhüdü yerine getirmemek de vardır.

Süre ve kapsam. Yasak fiilde bulunduğu tespit edilenler hakkında fiilin özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep olmaksızın usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2. ve 3. maddedeki istisnalar dâhil bütün kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir (4734 md. 58). Sözleşme döneminde yasak fiilde bulunanlar için süre bir yıldan iki yıla kadardır (4735 md. 26). Yasaklılar ihalelere katılamaz; katılırlarsa ihale dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir (4734 md. 11).

Kimin için, kim veriyor. Haklarında karar verilen kişi şahıs şirketiyse ortakların tamamı, sermaye şirketiyse sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklar da yasaklanır; yasaklanan kişinin ortağı olduğu şahıs şirketi ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketi de yasaklanır (md. 58). Ortaklık yapısı bu nedenle yasağın kapsamını belirler; şirketlerdeki pay ve ortaklık düzeni için şirketler hukuku sayfasına bakılabilir. Kararı ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili ya da bağlı bulunulan bakanlık verir. Hiçbir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde ihale yetkilisi, il özel idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlarda İçişleri Bakanlığı, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (bugünkü adıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) karar verir. İhaleyi yapan idare, yasaklamayı gerektiren bir durumla karşılaşırsa bunu bakanlığa bildirmekle yükümlüdür (md. 58).

Zaman sınırı ve yürürlük. Karar, yasak fiilin tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde verilir; Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Kararlar Kurumca sicile işlenir (md. 58). Kurum, Genel Tebliğinde 45 günlük süreyi disiplin süresi değil, yetki süresi sayar; süreyi, idarenin yazısının bakanlığa ulaştığı günden başlatır ve süre geçtikten sonra karar verilemeyeceğini belirtir (Genel Tebliğ md. 28). Bu, Kurumun kendi yorumudur.

Ceza yargılaması. Suç oluşturan yasak fiillerde Cumhuriyet savcılığına suç duyurusu yapılır; mahkeme, cezanın yanında, idari yasağın bitiminden sonra bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar ayrıca yasaklama kararı verir. Mükerrer ceza hâlinde yasak sürekli olur (4734 md. 59; 4735 md. 27).

Karara karşı. Yasaklama kararı idari işlemdir. İYUK md. 20/A’daki ivedi yargılama usulü “ihaleden yasaklama kararları hariç” ihale işlemlerine uygulandığı için yasaklama davaları genel kurallara bağlıdır:

• Dava süresi 60 gündür; yazılı bildirimi izleyen günden başlar (İYUK md. 7). Üst makama başvuru, işlemeye başlamış dava süresini durdurur (md. 11).
• Dava açılması kararı kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararın doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması birlikte aranır (md. 27).
• Kanun, kararın Resmî Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girdiğini söyler (4734 md. 58); İYUK ise dava süresini yazılı bildirimden başlatır. Bildirim yapılmadığında sürenin başlangıcı bu sayfada incelenmemiştir.
• Mahkeme yürütmeyi durdurur veya kararı iptal ederse, kararın örneği Kuruma sunulunca kişi yasaklılar listesinden çıkarılır (Genel Tebliğ md. 28).

Dosyada şunlara bakılır: dayanılan fiil 17. veya 25. maddedeki fiillerden biri mi, delili nedir, karar 45 günlük süre içinde mi verilmiş, ortaklara uygulanan kapsam kanundaki sınırlar içinde mi.

Aşırı düşük teklif

İhale komisyonu, teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Teklifi reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahibinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenlere ilişkin ayrıntıları yazılı olarak ister. Komisyon; imalat sürecinin, verilen hizmetin veya yapım yönteminin ekonomik olmasını, seçilen teknik çözümleri ve teklif sahibinin kullanacağı avantajlı koşulları, işin özgünlüğünü dikkate alır. Açıklaması yeterli görülmeyen veya açıklama yapmayan isteklinin teklifi reddedilir (4734 md. 38).

Kim neyi belirler. Sınır değerin ve sorgulama ölçütlerinin belirlenmesi Kuruma aittir. Kurum, yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısına kadar olan hizmet alımı ve yapım işi ihalelerinde, sınır değerin altındaki teklifin açıklama istenmeden reddedilmesini de düzenleyebilir (md. 38). Uygulama yönetmelikleri iki seçenek tanır (Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 60; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 59):

• Açıklama istenir. Sınır değerin altındaki teklifler aşırı düşük sayılır ve sahiplerinden yazılı açıklama istenir.
• Açıklama istenmeden reddedilir. Sınır değerin altında teklif sunan isteklinin teklifi doğrudan reddedilir.

Hangi seçeneğin uygulanacağı ilanda ve dokümanda belirtilir. Yaklaşık maliyeti Kanunun 8. maddesindeki eşik değerin yarısına eşit veya üstünde olan ihalelerde birinci seçenek zorunludur; yarısına kadar olan ihalelerde ikisinden biri kullanılır; Kurumun yayımladığı listedeki alımlarda ikinci seçenek zorunludur. Mal alımlarında aşırı düşük teklif Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği md. 58’de düzenlenir; açıklamaların değerlendirilmesinde Genel Tebliğ md. 62/A, hizmet alımı kurallarına (md. 79) yollama yapar. Yapım işlerinde sınır değerin hesaplama yöntemi Genel Tebliğ md. 45’te, hizmet alımlarında md. 79’dadır; hizmet alımlarındaki sınır değer katsayısını Kurum her yıl 1 Şubat’tan geçerli olmak üzere belirler. Bu sayfa formülleri ve katsayıları vermez.

Açıklama sürecinde bilinmesi gerekenler.

• Süre. Yapım işlerinde sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemleri veya grupları için açıklama istenir ve beş iş gününden az olmamak üzere makul süre verilir (Genel Tebliğ md. 45). Hizmet alımlarında ve mal alımlarında açıklama e-formla istenir; önemli bileşenler tek tek ve bütün istekliler için aynı unsurlarla sayılır, “ve diğer giderler” ya da “vb.” gibi belirsiz ibareler kullanılamaz ve süre üç iş gününden az olamaz (md. 79, 62/A; 9 Nisan 2026 değişikliği).
• İçerik. Yapım işlerinde analizler ihale dokümanındaki formata uygun olur ve analiz girdilerinin toplam tutarının (kâr ve genel gider hariç) en az %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülür (md. 45). Açıklamada kullanılabilecek yöntemler Genel Tebliğde sayılmıştır; hizmet alımlarında bunlar arasında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri de vardır (md. 79).
• Ret gerekçesi. Yapım işlerinde, açıklaması yeterli görülmeyen isteklinin ret nedenleri yalnız madde numarasına yollama yapılarak değil, hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilerek bildirilir (md. 45).

İtiraz. Teklifin aşırı düşük bulunarak reddedilmesi veya rakibin açıklamasının kabul edilmesi, ihale sürecindeki bir işlemdir ve şikâyet yoluyla ileri sürülür. Başvuru bedelinin iadesi bakımından, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının birden fazla sebeple mevzuata aykırı olduğu iddiaları, sonuçta açıklamanın reddine yönelik oldukları için tek iddia sayılır; rakibin iş deneyimine ilişkin hususla aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin husus ise ayrı iddialardır (Başvurular Tebliği md. 11).

Sözleşmenin feshi ve hakediş uyuşmazlıkları

Sözleşmenin çerçevesi. Sözleşmede ihale dokümanındaki şartlara aykırı hüküm olamaz, Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme değiştirilemez ve tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu esas alınır (4735 md. 4). Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Borçlar Kanunu uygulanır (md. 36). Sözleşmede ödeme yeri ve şartları, fiyat farkı, fesih şartları ve anlaşmazlıkların çözümü bulunmalıdır (md. 7). Hakedişin düzenlenmesi, onayı, ödeme süreleri ve itiraz usulü sözleşmede ve ekindeki genel şartnamede yer alır; bu sayfada verilmemiştir, sözleşme ve eki okunmalıdır.

İdare ne zaman feshedebilir (4735 md. 20–22):

• Yüklenici taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşmeye uygun yerine getirmez veya işi süresinde bitirmezse; gecikme cezası uygulanarak, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durum sürerse (md. 20/a).
• Sözleşmenin uygulanması sırasında 25. maddedeki yasak fiillerden biri tespit edilirse (md. 20/b).
• İhale sürecindeki yasak fiil sözleşme yapıldıktan sonra anlaşılırsa (md. 21). Taahhüdün en az %80’i tamamlanmışsa ve kamu yararı varsa, kanundaki hâllerde idare feshetmeyip tamamlattırabilir; bu durumda kesin teminat tutarı kadar ceza alınır.

Fesihte protesto gerekmeksizin kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir. Sözleşme, ihtar süresinin bitiminde veya yasak fiilin tespit edildiği tarihte feshedilmiş sayılır; idare yedi gün içinde fesih kararı alır, karar beş gün içinde yükleniciye bildirilir. Teminat, alındığı tarihten gelir kaydı tarihine kadar toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir ve fark yükleniciden tahsil edilir. Gelir kaydedilen teminat yüklenicinin borcuna mahsup edilemez. Ayrıca yüklenici hakkında yasaklama işlemi yapılır ve idarenin zararı yükleniciye tazmin ettirilir (md. 22, 26).

Yüklenici cephesi. Yüklenici mali acz nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini yazılı bildirirse kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir (md. 19). Doğal afet, kanuni grev, genel salgın hastalık, seferberlik ilanı gibi mücbir sebeplerde süre uzatımı veya fesih için, yükleniciden kaynaklanan kusur bulunmaması, engelin yüklenicinin gücünü aşması, mücbir sebebin olduğu günü izleyen 20 gün içinde idareye yazılı bildirim yapılması ve yetkili mercilerce belgelendirilmesi gerekir (md. 10). Mücbir sebeple fesihte kesin teminat iade edilir (md. 23). İş artışı ve eksilişi de belirli oranlara bağlıdır (md. 24).

Yüksek Fen Kurulu. Yapım işleri ve yapımla ilgili danışmanlık hizmetlerinde; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan işlerin fiyatı, ihale dokümanındaki belgeler arasındaki uyumsuzluk, iş programı ihtilafları, fiyat farkı, süre uzatımı ve ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul, gecikme cezası, ilave iş ve iş eksilişi konularındaki anlaşmazlıkları incelemeye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı yetkilidir (4735 ek md. 1). Yüklenici veya idare, anlaşmazlık yargılamaya ya da Sayıştay incelemesine konu edilmemişse bu kuruma başvurabilir. Yüklenici itirazını, kesin kabul aşaması tamamlanıncaya kadar sözleşmeyi düzenleyen idareye yazılı yapar; idare en geç 30 gün içinde kurula gönderir; kurul en geç 60 gün içinde karara bağlar ve karar idarece uygulanır (ek md. 2). 22 Mayıs 2026’dan itibaren, kararın idarece uygulanmasından doğan davalar sözleşmenin tarafları arasında adli yargıda görülür; başvurunun usul ve esasları Bakanlığın çıkaracağı yönetmelikle belirlenecektir (ek md. 2; 7579 sayılı Kanun md. 25, 31). Bu yönetmeliğin çıkıp çıkmadığı bu sayfa için doğrulanmamıştır.

Dava. Yüklenicinin hakediş, alacak veya tazminat talepleri ile sözleşmenin uygulanmasından doğan öteki uyuşmazlıklar için kural olarak adli yargıya gidilir; ayrıntı aşağıdaki bölümdedir.

Hangi uyuşmazlık hangi mahkemede?

Kurul kararına karşı dava. İhaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemleri ivedi yargılama usulüne tabidir (İYUK md. 20/A):

• Dava açma süresi 30 gündür; İYUK md. 11’deki üst makama başvuru yolu uygulanmaz. Danıştay 13. Dairesi bir davada, Kurul kararının EKAP üzerinden bildirildiği günü izleyen günden başlayan 30 günlük sürenin son gününden sonra açılan davayı süre aşımından reddetmiştir. Daire, EKAP’a düşen bildirimi tebliğ tarihi saymış, Tebligat Kanununun elektronik tebligata ilişkin beş günlük kuralını uygulamamıştır (E.2021/1490, K.2021/2698).
• Yedi gün içinde ilk inceleme yapılır ve dilekçe tebliğe çıkarılır; savunma süresi 15 gündür ve bir kez en çok 15 gün uzatılabilir. Yürütmenin durdurulması kararlarına itiraz edilemez. Dava, dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır.
• İstinaf yoluna başvurulamaz (md. 45); nihai karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Danıştaya temyiz edilir (md. 20/A).
• Yetkili mahkeme, işlemi yapan merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir (md. 32); Kurumun merkezi Ankara’dadır (4734 md. 53).

Yanlış yargı yolu zaman kaybettirir. Yukarıdaki Danıştay kararında, sözleşmenin uygulanması sırasındaki olaylara dayanan fesih ve teminatın gelir kaydı davası idare mahkemesinde ivedi usulle esastan karara bağlanmış; Danıştay, uyuşmazlığın adli yargıya ait olduğunu belirterek kararı bozmuştur. Aynı kararda Daire, ihale aşamasında yapılan işlemlerden doğan uyuşmazlıkların idari yargıda, sözleşme imzalandıktan sonra sözleşme hükümlerinin uygulanmasından doğanların adli yargıda görülmesi gerektiğini belirtir. Bu tek bir Daire kararının gerekçesidir; sınırdaki olaylarda yargı yolu her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Adli yargıda. Hangi hukuk mahkemesinin görevli olduğu ve parasal alacak davasından önce arabulucuya başvurmanın dava şartı olup olmadığı, davanın Türk Ticaret Kanunu md. 4’e göre ticari dava sayılıp sayılmamasına bağlıdır (TTK md. 4, 5, 5/A; 6325 sayılı Kanun md. 18/A). Taraflardan birinin kamu idaresi olması bu soruyu etkiler. Bu sayfada bu soru yüklenici ve idare bakımından kesin olarak yanıtlanmamıştır.

Süreler tek tabloda

Yurt dışındaki istekliler

• Katılım. Kanun yerli ve yabancı istekli ayrımı yapar. Hizmet ve yapım ihalelerinde yerli istekliler, mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif edenler lehine %15’e kadar fiyat avantajı sağlanabilir (Kurumun ilan ettiği listedeki mallarda zorunludur); yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan ihalelerde yalnız yerli isteklilerin katılacağı da öngörülebilir. Ortak girişimin yerli istekli sayılması için bütün ortakların yerli olması gerekir (4734 md. 63). 31 Temmuz 2026’dan beri Cumhurbaşkanı, yerli isteklilere tanınan hak ve avantajları mütekabiliyet esasıyla Avrupa Birliği üyesi devletlerde yerleşik isteklilere tanıyabilir (4734 ek md. 13); Birleşik Krallık bu üye devletlerden biri değildir.
• Süreler. Süreler gün olarak işler ve Yönetmelik yurt dışında bulunmaya bağlı bir süre uzatımı öngörmez. Posta yoluyla yapılan başvurularda postadaki gecikmeler dikkate alınmaz (Yönetmelik md. 7, 9).
• Temsilci. Avukat veya temsilci aracılığıyla yapılan itirazen şikâyette, vekâletnamede yetkilerin tek tek sayılması ve itirazen şikâyet yoluna başvuru yetkisinin yer alması gerekir (Başvurular Tebliği md. 11). Yurt dışından düzenlenecek vekâletname için İngiltere’den vekâletname vermek sayfasına bakın.

Hazırlanacak belgeler

• İhalenin adı ve ihale kayıt numarası; ilan, ihale veya ön yeterlik dokümanı ve EKAP’tan indirme tarihini gösteren kayıt.
• İdareye verilen şikâyet dilekçesi, idarenin cevabı ve bildirim tarihi; Kurula giderken başvuru bedelinin yatırıldığını gösteren belge.
• Yetki belgeleri: imza beyannamesi veya sirküleri, ortak girişim beyannamesi veya sözleşmesi, itirazen şikâyet yetkisini içeren vekâletname.
• Teklif dosyası, yeterlik belgeleri, aşırı düşük teklif açıklaması, analizler ve idarenin açıklama isteme yazısı.
• Yasaklama kararı ve Resmî Gazete yayını, bildirim belgesi, ihale ve sözleşme dönemine ait yazışmalar.
• Sözleşme, ihale dokümanı ve genel şartname, hakediş raporları, ihtarlar, iş programı, kabul tutanakları, teminat mektupları, mücbir sebep belgeleri ve Yüksek Fen Kuruluna yapılan yazılı itirazlar.